Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, dự án “Leng Keng Hà Nội: Nghệ thuật bóng tối” giới thiệu mô hình phục dựng Xẩm tàu điện kết hợp trải nghiệm nhập vai, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch đêm của Thủ đô.
Đa dạng hóa sản phẩm du lịch đêm bằng chiều sâu văn hóa
Từ lâu, các hoạt động du lịch đêm tại Hà Nội thường gắn liền với những tuyến phố đi bộ nhộn nhịp, các khu chợ đêm hoặc chuỗi dịch vụ ẩm thực đường phố. Bên cạnh những loại hình giải trí sôi động quen thuộc, việc khai thác các giá trị di sản dân gian theo phương thức tổ chức mới đang mở ra dư địa phát triển đáng chú ý cho bức tranh kinh tế đêm của thành phố.
Dự án “Leng Keng Hà Nội: Nghệ thuật bóng tối” ra đời nhằm bổ sung một điểm nhấn văn hóa mang tính chiều sâu cho không gian đêm Thủ đô. Thông qua việc lựa chọn phục dựng nhánh Xẩm tàu điện gắn với ký ức đô thị xưa, chương trình hướng tới mục tiêu chuyển dịch trải nghiệm của du khách từ hoạt động tham quan, tiêu dùng đơn thuần sang thưởng thức nghệ thuật và tìm hiểu lịch sử địa phương một cách chủ động.
Mô hình nghệ thuật nhập vai trong bóng tối và giá trị sinh kế bền vững
Điểm nhấn trong cách thức tổ chức của dự án là việc đưa khán giả vào một không gian nghệ thuật nhập vai trong bóng tối, mô phỏng khung cảnh của những toa tàu điện Hà Nội xưa. Khi các yếu tố gây xao nhãng về mặt thị giác được tiết giảm, người tham dự tập trung toàn bộ sự chú ý vào âm thanh, lắng nghe tiếng đàn nhị và những làn điệu Xẩm mộc mạc do các nghệ sĩ khiếm thị trực tiếp biểu diễn và dẫn dắt.
Cách tiếp cận này tận dụng thế mạnh về khả năng cảm âm tinh tế của người khiếm thị để biến thành chất liệu nghệ thuật đặc trưng cho chương trình. Đồng thời, dự án cũng đặt mục tiêu xây dựng cơ chế tạo sinh kế bền vững, tạo điều kiện để các nghệ sĩ yếu thế tham gia trực tiếp vào quá trình thực hành, gìn giữ và làm chủ các giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Dấu ấn trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026
Dự án là một trong những hoạt động nghệ thuật nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 mang chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”. Sự kiện quy mô lớn này do UBND Thành phố Hà Nội cùng Hội Kiến trúc sư Việt Nam chỉ đạo, phối hợp với các tổ chức quốc tế uy tín như UNESCO và UN-Habitat triển khai nhằm thúc đẩy hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô.
Theo kế hoạch, lễ hội năm nay quy tụ gần 1.000 nghệ sĩ, nhà sáng tạo với gần 100 hoạt động trải rộng tại nhiều không gian di sản quen thuộc như Chợ Đồng Xuân, khu phố “Hàng”, Hồ Gươm và Văn Miếu, dự kiến thu hút hơn 500.000 lượt khách tham quan. Sự góp mặt của các dự án khai thác di sản diễn xướng dân gian góp phần tạo nên diện mạo đa dạng, gắn kết yếu tố truyền thống với tư duy sáng tạo đương đại của kỳ lễ hội.
Điểm hẹn trải nghiệm di sản tại Công viên Thống Nhất
Trong thời gian diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, dự án “Leng Keng Hà Nội: Nghệ thuật bóng tối” sẽ chính thức hiện diện tại khu vực Công viên Thống Nhất thuộc Không gian Triển lãm Dự án Sáng tạo Hà Nội 2026. Đây là địa điểm mở để công chúng Thủ đô và du khách dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu câu chuyện phục dựng loại hình nghệ thuật Xẩm tàu điện từng gắn bó với nhịp sống phố phường Hà Nội nhiều thập kỷ trước.
Thông qua việc đặt di sản truyền thống vào một không gian triển lãm và trình diễn sáng tạo, dự án tạo điều kiện để công chúng đương đại khám phá một góc nhìn khác biệt về văn hóa Hà Nội. Hoạt động này góp phần đưa tiếng hát Xẩm và ký ức tàu điện tiếp tục hiện diện sống động trong đời sống tinh thần của cộng đồng hôm nay.
