Hành trình nghệ thuật của James Vu Anh Pham — vũ công đương đại tài năng người Úc gốc Việt — là một chuyến viễn du bất tận qua không gian, thời gian, và những miền rung động thuần khiết. Với anh, mỗi bước nhảy, mỗi vùng đất, mỗi cộng đồng gặp gỡ đều là một lát cắt của cuộc đời, được ghi lại bằng những chuyển động của cơ thể và cảm xúc của trái tim. Trên những sân khấu lớn của thế giới, hay trong những góc nhỏ của một studio bình dị, anh vẫn giữ vẹn nguyên niềm tin vào vẻ đẹp của sự sống và nghệ thuật.
Du hành qua không gian & tâm trí: Cơ thể — ngôi nhà của ký ức
Với James Vu Anh Pham, vũ đạo và du lịch là hai hình thái song hành của cùng một hành trình: chuyển động không ngừng của cả thân thể và tinh thần. Từ những bước đầu được đào tạo ở New Zealand, đến những năm tháng hợp tác cùng các bậc thầy Sidi Larbi Cherkaoui, Damien Jalet, Akram Khan hay Opera Ballet Vlaanderen, James đã chạm đến những không gian văn hóa phong phú, để rồi tích tụ chúng trong một “khu vườn nghệ thuật nội tại” của riêng mình.
Anh ví cơ thể như một ngôi nhà lưu giữ ký ức và luyện tập, và mọi chuyến đi — cả địa lý lẫn cảm xúc — đều bồi đắp cho khu vườn ấy thêm tươi tốt. Việc tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau không chỉ làm phong phú vốn ngôn ngữ hình thể mà còn khiến anh khiêm nhường và tỉnh táo trước những giới hạn của bản thân. “Tôi từng gặp những người di chuyển và nhảy múa theo những cách khác nhau, và tôi luôn tò mò tại sao,” anh kể. “Khi tôi tự mình học hỏi và áp dụng, điều đó khiến tôi khiêm tốn, đồng thời khuyến khích tôi đi sâu hơn.” Đó chính là cách James tôn vinh sự khác biệt và biến mỗi cuộc gặp gỡ thành một cơ hội để trao đổi và học hỏi.
Những rung động trên sân khấu: Cơ thể như đền thiêng
Đối với James, cơ thể của vũ công là một “ngôi đền linh thiêng” — nơi ký ức, kỷ luật và tinh thần hội tụ. Khi múa, thời gian dường như ngưng đọng, và sân khấu trở thành không gian thiêng liêng cho sự đối thoại nội tâm. “Mọi khoảnh khắc đều thoáng qua, giống như cuộc đời,” anh nói, “Nó chết ngay khi nó sống.” Với tư cách biên đạo, James tìm cách biến những cảm xúc trừu tượng thành một ngôn ngữ chuyển động hữu hình, để mỗi động tác trên sân khấu đều trở thành một câu chuyện được kể bằng cơ thể.
Anh say mê kiến tạo những đội hình, tình huống, những chướng ngại trên sân khấu để các vũ công có thể bộc lộ tối đa khả năng biểu đạt. “Múa là hành động xã hội,” James nhấn mạnh, “và tôi thích chia sẻ niềm vui ấy với mọi người.” Đó là khoảnh khắc giao thoa kỳ diệu giữa người nghệ sĩ và khán giả, nơi tiếng vỗ tay trở thành hồi đáp cho một thứ ngôn ngữ không lời.
Đắm mình trong nghệ thuật hay danh vọng?
Là một nghệ sĩ gốc Việt trên những sân khấu lớn của thế giới, James Vu Anh Pham vẫn giữ sự thuần khiết và tỉnh táo trước hào quang. Anh từng hợp tác với Madonna, FKA Twigs, tham gia Celebration Tour, Eusexua Tour, và biên đạo cho Theater Münster — những trải nghiệm đã khẳng định anh đang ở “đúng nơi cần đến” nhờ cam kết nghiêm túc với nghệ thuật. Tuy nhiên, anh không để danh vọng che mờ trực giác. “Đôi khi những dự án lớn, kinh phí khổng lồ có thể khiến tôi cảm thấy xa rời sự thuần khiết của nghệ thuật,” anh chia sẻ. “Yếu tố con người luôn là ưu tiên.”
Với anh, nghệ thuật là một hành trình đồng thời hướng nội và hướng ngoại. James không chỉ tìm kiếm vẻ đẹp của chuyển động mà còn muốn lan tỏa sức mạnh ấy, để truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ Việt Nam. “Tôi hy vọng làm nổi bật vẻ đẹp của Việt Nam và mang lại sức mạnh cho đồng nghiệp, những nghệ sĩ Việt trên khắp thế giới,” anh nói.
Vượt ra ngoài biên giới: Khi chuyển động trở thành bản ngã
Giữa vô vàn lịch trình lưu diễn, James vẫn không ngừng tìm kiếm: trong từng chuyển động, từng ánh mắt khán giả, từng câu chuyện được kể. Anh tin rằng: “Mỗi người bạn gặp đều để lại một dấu ấn lên bạn, vô thức hay hữu thức.” Và cũng chính vì thế, anh chọn sống hết mình với từng bước nhảy, từng hành động sáng tạo, từng bài học tiếp nhận và trao lại.
Cơ thể — với anh — không chỉ là công cụ, mà là bản thể, là ngôn ngữ của chính mình. Và múa — chính là cách anh viết nên bản ngã của mình trên sân khấu, trên những nẻo đường, trong ký ức của khán giả và trong những mối kết nối sâu xa giữa con người.
