Khi thế giới bước vào thời kỳ hậu toàn cầu hóa, nơi các chuỗi cung ứng bị phân rã vì xung đột chính trị và áp lực địa phương hóa, ngành thời trang giá rẻ (fast fashion) cũng không nằm ngoài cuộc tái cấu trúc. Trong bối cảnh Mỹ hạn chế nhập khẩu từ Trung Quốc, Shein – biểu tượng toàn cầu của thời trang siêu rẻ – đang dịch chuyển chiến lược. Và nước cờ mới mang tên: Ấn Độ.
Sự chuyển trục từ Trung Quốc sang Ấn Độ: Thời thế hay toan tính?
Thỏa thuận hợp tác giữa Shein và Reliance Retail – tập đoàn thuộc sở hữu tỷ phú Mukesh Ambani – không chỉ đơn thuần là một cú bắt tay thương mại. Nó mở ra hướng đi chiến lược nhằm định hình lại chuỗi sản xuất thời trang toàn cầu. Theo kế hoạch, Shein sẽ nâng số lượng nhà cung cấp tại Ấn Độ từ 150 lên 1.000 chỉ trong vòng một năm, đồng thời bắt đầu xuất khẩu hàng may mặc sản xuất tại đây sang Mỹ và Anh.
Điều đáng lưu ý là các cuộc đàm phán được khởi động trước khi Mỹ áp biểu thuế mới lên hàng hóa Trung Quốc. Nghĩa là Shein đã chủ động ứng biến từ trước – không phải chạy theo thời cuộc mà là dự đoán và nắm lấy cơ hội địa chính trị. Việc quay trở lại Ấn Độ thông qua nền tảng nội địa SheinIndia.in – nơi chỉ bán hàng “made in India” – cho thấy một chiến lược song hành: tuân thủ luật lệ sở tại, đồng thời tạo dựng một chuỗi cung ứng riêng biệt, độc lập với Trung Quốc.
Mô hình “sản xuất theo nhu cầu” – từ dữ liệu đến nhà máy
Trái tim của chiến lược Shein vẫn là công nghệ và tốc độ. Reliance đang cố gắng tái tạo lại mô hình “on-demand” đặc trưng của Shein – mỗi thiết kế ban đầu chỉ được sản xuất 100 bản, và tăng dần dựa trên dữ liệu bán hàng thực tế. Điều này không chỉ giảm thiểu tồn kho mà còn tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội về giá và thời gian ra mắt sản phẩm mới.
Để hiện thực hóa tham vọng đó, các lãnh đạo Reliance đã trực tiếp sang Trung Quốc để học mô hình vận hành của Shein. Họ đồng thời tìm cách nhập khẩu máy móc hiện đại nhằm cải thiện điểm yếu cố hữu của dệt may Ấn Độ: khả năng sản xuất vải sợi tổng hợp và tốc độ phản ứng thị trường.
Về phía người tiêu dùng, những con số tăng trưởng cho thấy Ấn Độ là một thị trường đang “mở khóa”: 2,7 triệu lượt tải app chỉ trong vài tháng đầu, tốc độ tăng trưởng 120%/tháng và danh mục mở rộng lên 12.000 sản phẩm. Dù còn cách xa con số 600.000 mẫu tại thị trường Mỹ, đó vẫn là khởi đầu đầy hứa hẹn.
Liệu Ấn Độ có trở thành “Trung Quốc mới”?
Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal khẳng định tham vọng biến Shein thành “hàng xuất khẩu mang thương hiệu Ấn Độ”. Và Ấn Độ, với nguồn lao động trẻ, chi phí thấp, thị trường nội địa khổng lồ và hệ thống sản xuất đang được đầu tư bài bản, đang hội đủ yếu tố để thay thế vai trò mà Trung Quốc từng giữ trong thập niên 1980–1990.
Tuy nhiên, để đạt được điều đó, Ấn Độ cần vượt qua nhiều thách thức mang tính cơ cấu: công nghệ sản xuất còn manh mún, chuỗi logistics chưa đủ mượt, và các rào cản pháp lý trong kinh doanh xuyên biên giới vẫn cần tháo gỡ. Ngoài ra, bài học từ Trung Quốc cho thấy: phát triển ngành sản xuất quy mô lớn chỉ bền vững khi đi cùng đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ và khả năng kiểm soát chất lượng đồng bộ.
Thời trang nhanh đang “tái định hình” toàn cầu
Thỏa thuận giữa Shein và Reliance đánh dấu một chương mới của fast fashion – không còn dựa vào một siêu công xưởng đơn lẻ, mà là mô hình sản xuất phi tập trung, tận dụng lợi thế bản địa, dữ liệu tiêu dùng và tốc độ phản ứng thị trường. Đây không chỉ là một thỏa thuận thương mại – mà là chiến lược sinh tồn của ngành thời trang giá rẻ trong một thế giới đầy biến động.
Nếu Ấn Độ thành công trong vai trò “công xưởng mới” của Shein, điều này không chỉ làm thay đổi cán cân địa chính trị trong ngành dệt may, mà còn định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu trong kỷ nguyên hậu Trung Quốc. Vấn đề là: Ấn Độ có đủ nhanh, đủ quyết liệt – và đủ linh hoạt – để không chỉ là người thay thế, mà là người định hình lại cuộc chơi?
