Một đoạn video TikTok về một cô gái “chubby” bất ngờ khơi lại cuộc tranh cãi về tiêu chuẩn hình thể, từ ngôn ngữ miêu tả cơ thể đến lối sống “lành mạnh”. Đằng sau những lời kêu gọi ăn sạch, sống khỏe là một xã hội ngấm ngầm giám sát cơ thể con người – nơi việc ăn một miếng bánh cũng trở thành thước đo đạo đức. Liệu nỗi ám ảnh với cân nặng có bao giờ dừng lại? Hay chúng ta đang sống trong một thời đại mà tự chăm sóc bản thân đã trở thành một nghĩa vụ đầy áp lực?
Khi ngôn từ đánh tráo quyền tự chủ
Một đoạn video tưởng chừng vô hại trên TikTok Việt Nam bất ngờ gây bão mạng xã hội. Nhân vật chính là T.B – một TikToker trẻ, tự mô tả cơ thể mình là “chubby”: không mảnh mai theo chuẩn truyền thống, nhưng tràn đầy năng lượng tích cực. Tuy nhiên, thay vì được đón nhận, cô bị biến thành mục tiêu giễu cợt: một loạt TikToker nam gọi cô là “béo phì”, mỉa mai rằng “chubby” chỉ là cách nói giảm để ngụy biện cho sự buông thả.
Sự việc hé lộ một thực tế: khi xã hội đánh tráo khái niệm, từ ngữ bị chiếm đoạt, cơ thể cũng mất đi quyền tự định nghĩa. “Chubby” – từ vốn mang sắc thái thân thiện – bị quy chụp là giả tạo. Những gì nhẹ nhàng, dịu dàng đều bị xem là thiếu trung thực. Vấn đề không còn là chuyện ai béo, ai gầy, mà là ai có quyền gọi tên cơ thể ai, và ai được phép kể câu chuyện về chính thân thể mình.
Mặt tối của “yêu bản thân”: Khi bữa ăn trở thành bài kiểm tra đạo đức
Trong thời đại wellness lên ngôi, ăn uống và tập luyện không chỉ là lựa chọn cá nhân mà trở thành chuẩn mực đạo đức. Người ta loại bỏ đường, tinh bột, gluten và gọi đó là “tự yêu mình”. Nhưng đằng sau hình ảnh sống lành mạnh là một nỗi bất an sâu sắc: sợ tăng cân, sợ bị đánh giá, sợ mất kiểm soát. Bữa ăn, thay vì mang lại niềm vui và dưỡng nuôi cơ thể, trở thành một bài toán kiểm soát, nơi mỗi lát bánh mì cũng có thể là dấu hiệu thất bại.
Ngay cả biểu tượng sống sạch như Gwyneth Paltrow cũng từng thừa nhận cô thấy căng thẳng vì… một lát bánh mì. Việc cô công khai ăn lại bánh mì chua chứa gluten là dấu hiệu rõ ràng: ngay cả người dẫn đầu trào lưu cũng đang kiệt sức vì chính những quy tắc do mình đề ra.
Công nghiệp hóa nỗi bất an: Khi hình thể trở thành thị trường tỷ đô
Nỗi bất mãn với cơ thể không phải điều ngẫu nhiên – đó là động lực cốt lõi của một ngành công nghiệp. Với giá trị hơn 72 tỷ USD (2024), ngành ăn kiêng và giảm cân sống nhờ vào việc tạo ra những tiêu chuẩn lý tưởng bất khả thi. Người ta bị thuyết phục rằng nếu gầy hơn, săn chắc hơn, họ sẽ hạnh phúc hơn. Nhưng thực tế, ngay cả những thân hình “đạt chuẩn” như Marilyn Monroe hay Victoria Beckham cũng sống trong những giới hạn ăn uống khắc nghiệt kéo dài hàng thập kỷ.
Từ TikTok đến podcast, mạng xã hội không ngừng gieo vào đầu người trẻ cảm giác rằng cơ thể mình “có vấn đề” – và tất nhiên, đi kèm với đó là những sản phẩm detox, thực phẩm chức năng đắt đỏ như “giải pháp”. Nhưng câu hỏi then chốt là: Ai được quyền xác định cơ thể nào là bình thường? Và ai được lợi khi tất cả chúng ta cảm thấy mình chưa đủ tốt?
Khi chăm sóc bản thân bị biến thành nghĩa vụ
Trong một thế giới nơi việc ăn uống lành mạnh bị thổi phồng thành trách nhiệm đạo đức, căng thẳng vì “ăn sai” không còn là vấn đề cá nhân, mà là sản phẩm của một cấu trúc xã hội độc hại. Ta không chỉ bị đánh giá bởi ngoại hình, mà còn bởi những gì ta ăn, ta từ chối ăn, và cách ta thể hiện sự “kỷ luật” với cơ thể mình.
Chính vì vậy, sự hiện diện của T.B – một cô gái chubby, dám mặc đẹp, dám tỏa sáng và yêu bản thân công khai – không chỉ là hành vi tích cực. Đó là một tuyên ngôn sống. Một hành động dũng cảm chống lại hệ chuẩn khắc nghiệt được tô vẽ bằng ngôn ngữ đạo đức giả. Trong xã hội ấy, đôi khi việc sống đúng với bản thân, nhẹ nhàng với cơ thể, và không để thức ăn trở thành gánh nặng tâm lý, lại là điều cách mạng nhất ta có thể làm.
