Từng được ví như viên ngọc hoang sơ của vương quốc Anh, xứ Wales mê hoặc du khách bằng vẻ đẹp thâm trầm, giàu bản sắc. Với hơn 600 lâu đài, những ngôi làng đẹp như tranh vẽ, nền văn hóa Celtic huyền bí và thiên nhiên kỳ vĩ, nơi đây là một điểm đến vừa nên thơ, vừa chất chứa chiều sâu lịch sử. Một chuyến ghé thăm ngắn ngủi cũng đủ khiến ta mang về cả một kho ký ức, nơi mỗi cơn mưa, mỗi ngôi nhà gạch xám hay mỗi trang sách đều kể một câu chuyện riêng biệt về vùng đất của rồng thiêng và tri thức.
Con đường dẫn đến miền đất huyền thoại
Chuyến đi bắt đầu vào một sáng cuối tuần, khi chúng tôi rời miền Bắc nước Anh để đến thăm người thân ở miền Nam xứ Wales. Đoạn đường dài hơn nửa ngày băng qua thảo nguyên xanh rì, qua những ngọn đồi uốn lượn và các trang trại yên bình ẩn mình trong làn sương bảng lảng. Những đàn cừu thong dong gặm cỏ, những dãy núi mờ xa trong màn mưa phùn… tất cả khiến tôi có cảm giác như đang đi xuyên qua một bức tranh thủy mặc sống động.
Wales mưa nhiều hơn nắng, nhưng chính điều đó càng khiến vùng đất này thêm phần thơ mộng. Trong những cuộc trò chuyện rải rác trên xe, tôi bất ngờ khám phá ra rằng đây là quê hương của nhà toán học Robert Recorde – người phát minh ra dấu bằng “=”, và cũng là nơi sinh ra George Everest – người đã đo đạc đỉnh núi cao nhất thế giới và để lại tên mình trên bản đồ. Wales hiện ra không chỉ là vùng đất của những huyền thoại cổ xưa, mà còn là nơi chắp cánh cho những trí tuệ lớn lao.
Những biển hiệu song ngữ và âm điệu lạ kỳ
Dấu hiệu đầu tiên cho thấy chúng tôi đã đặt chân vào lãnh thổ Wales là những bảng hiệu đường phố in song ngữ – tiếng Anh và tiếng Welsh. Dù rất cố gắng, không ai trong chúng tôi có thể phát âm chính xác những dòng chữ ấy. Ngôn ngữ Welsh nghe như một bản nhạc lạ tai, không theo quy luật quen thuộc nào, như thể đến từ một thế giới hoàn toàn khác biệt.
Trong quá khứ, tiếng Welsh từng bị lấn át bởi tiếng Anh, nhưng nhờ Đạo luật ngôn ngữ xứ Wales được thông qua từ năm 1993, ngôn ngữ bản địa này đã có sự hồi sinh mạnh mẽ. Trẻ em được học bằng tiếng Welsh từ nhỏ, các cơ quan công lập bắt buộc sử dụng song song hai ngôn ngữ, và việc bảo tồn bản sắc văn hóa trở thành niềm tự hào quốc gia. Ngôn ngữ ấy, với sự âm vang cổ xưa, góp phần định hình nên linh hồn của xứ sở.
Hay-on-Wye – thị trấn của sách và lòng tin
Khi đồng hồ điểm giữa trưa, chúng tôi đến Hay-on-Wye – một thị trấn nhỏ nằm bên dòng sông Wye, sát biên giới Anh – Wales. Khác với các thị trấn cổ khác, Hay-on-Wye không nổi tiếng vì lâu đài hay thánh đường, mà bởi một thứ quý giá hơn: sách. Đây được mệnh danh là “thị trấn sách” duy nhất trên thế giới, nơi mà từng góc phố, từng quán cà phê hay trạm chờ xe buýt cũng có thể biến thành một hiệu sách thu nhỏ.
Thị trấn xinh đẹp này nổi bật với những ngôi nhà sơn trắng, giỏ hoa rực rỡ treo trên ban công, và đặc biệt là những tiệm sách mang đậm dấu ấn cá nhân. Từ những hiệu sách hoành tráng đến những “tiệm sách chân thật” (Honesty Bookshop) chỉ đặt vài giá sách và một chiếc hộp nhỏ để khách tự bỏ tiền – tất cả tạo nên một không gian văn hóa đầy tin cậy, giản dị mà ấm lòng.
Câu chuyện bắt đầu từ năm 1961, khi Richard Booth – một người đàn ông say mê sách – mở hiệu sách đầu tiên tại một trạm cứu hỏa cũ. Ông không chỉ buôn bán, mà còn mang về cả một tinh thần sống: tinh thần đọc, học hỏi và sẻ chia tri thức. Chính ông là người khởi xướng lễ hội văn học Hay Festival – một trong những sự kiện uy tín nhất thế giới, thu hút hơn 80.000 người tham dự mỗi năm, bao gồm các tác giả nổi tiếng, nguyên thủ quốc gia và giới tư tưởng lớn.
Một mê cung kỳ diệu giữa thế giới hiện thực
Tôi bước vào một tiệm sách cũ kỹ ở rìa thị trấn, với mặt tiền khiêm tốn và những ô cửa sổ phủ rêu xanh. Nhưng càng đi sâu, không gian như mở rộng ra như một mê cung: cầu thang gỗ dẫn lên tầng gác, những căn phòng nối tiếp nhau, từng kệ sách sẫm màu trải dài vô tận. Ở đó, sách chất từ sàn lên trần, không theo một thứ tự nào nhưng lại đầy trật tự trong chính sự hỗn độn ấy.
Tôi dừng lại thật lâu ở một góc sách cổ, nơi có những cuốn bìa da dày viền vàng, có cả dòng bút tích tay của ai đó từ hàng trăm năm trước. Trong không gian tĩnh lặng, mùi giấy cũ và gỗ thông thơm ngát, tôi như thấy mình lạc vào thế giới của Alice in Wonderland, nơi thời gian dường như ngừng trôi. Một cuốn sách ở đây có thể chỉ 1 bảng hoặc lên đến hàng trăm, nhưng giá trị thật sự không nằm ở con số – mà ở trải nghiệm khi cầm nó trên tay.
Hay-on-Wye không chỉ là điểm đến cho người yêu sách, mà còn là thiên đường cho những ai mê sáng tạo và thủ công. Những cửa hàng bán đồ handmade, những quán cà phê nồng nàn hương bánh nướng… tất cả góp phần khiến thị trấn này trở thành một điểm đến lý tưởng cho bất kỳ ai đang đi tìm một khoảng trời bình yên giữa thế giới hiện đại xô bồ.
