Một trường phái nhiếp ảnh nội tâm, nơi bản sắc văn hóa và mỹ học đương đại hòa quyện trong từng khung hình.Trong thế giới hình ảnh bão hòa bởi xu hướng và kỹ xảo, nhiếp ảnh gia Trần Sơn lựa chọn một hành trình khác biệt: chậm, sâu và đầy chiêm nghiệm. Mỗi bức ảnh của anh không chỉ là ghi nhận thực tại, mà là một nghi lễ. Nơi ánh sáng, màu sắc và cảm xúc cùng dệt nên một bản giao hưởng văn hóa. Với bộ ảnh chân dung phong cách dân tộc mà anh vừa thực hiện, người xem như được dẫn vào một không gian đầy ký ức, nơi vẻ đẹp nữ tính được khắc họa bằng thiền tính và nơi nhiếp ảnh trở thành hành động giữ gìn tinh thần bản địa một cách đầy duy mỹ.
Khi mỗi khuôn hình là một khúc cảm xúc trầm mặc
Nếu xem tất cả hình ảnh của Trần Sơn chụp, chắc chắn mọi người sẽ bị ấn tượng với bức hình của người phụ nữ khép mắt giữa hai cánh cửa son thếp vàng, một ví dụ hoàn hảo cho triết lý nhiếp ảnh của Trần Sơn: không phải ghi lại khoảnh khắc, mà là dẫn dụ cảm xúc. Anh sử dụng ánh sáng sidelight narrow beam, tạo nên sự tập trung thị giác tuyệt đối vào khuôn mặt và đôi tay nâng vật linh thiêng như đang bước vào một nghi thức cổ. Đường chia bố cục lệch trục kết hợp với nền tối triệt đối khiến nhân vật dường như đang hiện ra từ hư không, một linh hồn bước ra từ cổ tích.
Với Trần Sơn, nhiếp ảnh không dừng lại ở kỹ thuật, mà là một dạng biểu hiện của nội tâm. Đó là lý do vì sao các nhân vật trong ảnh anh luôn toát lên một cảm giác thinh lặng, đầy khí chất, nhưng không bao giờ diễn vì chúng được chụp trong khoảnh khắc họ “thật” nhất.
Tái hiện bản sắc qua từng mảng sánh sáng và lớp văn hoá
Trần Sơn không xem trang phục dân tộc là đạo cụ, mà là ký ức sống. Trong các bức ảnh chụp phụ nữ vùng cao với khăn quấn, váy chàm, áo đỏ hay bông tai bạc… anh khai thác ánh sáng tự nhiên và tông màu đất (earth-tone harmony) để làm nổi bật tinh thần bản địa.
Kỹ thuật shallow depth of field được áp dụng khéo léo giúp nhân vật tách khỏi nền nhưng vẫn giữ được hơi thở địa lý. Góc máy ngang tầm mắt hoặc hơi thấp tạo cảm giác nhân vật như một tượng đài sống. Các sắc độ đỏ, chàm, xanh rêu được xử lý hậu kỳ có chủ đích: làm bật lên chất vải, độ rung màu tự nhiên và sự đối thoại màu sắc giữa người đất trời.
Trong ảnh toàn thân giữa rừng núi nhân vật được đặt dưới đường chân trời thấp, một bố cục cổ điển giúp phóng đại sự hiện diện và truyền tải “thế đứng” văn hóa. Ở đây, Trần Sơn như một họa sĩ dùng ánh sáng để vẽ lên bản đồ văn hóa đang bị lãng quên.
Bố cục đa tầng với không gian và kiến trúc
Một điểm nổi bật trong phong cách của Trần Sơn là khả năng kiểm soát bố cục phức hợp, đặc biệt khi kết hợp nhân vật với kiến trúc và không gian thiền. Trong bức ảnh tại hành lang vàng, anh chọn ánh sáng direct sunlight vào chính ngọ, đổ bóng dài thành mảng cắt mạnh trên tường, đồng thời tạo nên đường dẫn thị giác xuyên suốt.
Hay trong bức ảnh cô gái đứng sau cánh cửa đỏ khắc họa tiết, kỹ thuật framing within frame giúp tạo ra lớp không gian ba chiều, đồng thời khai thác biểu tượng “bên trong, bên ngoài”, “ẩn hiện” đầy ẩn dụ. Cách nhân vật xuất hiện nửa người giữa cánh cửa khép hờ tạo nên một khoảng dừng thiền định khiến người xem như đứng giữa ngưỡng cửa của lịch sử và hiện tại.
Đây không còn là những bức ảnh chân dung đơn thuần mà là các bức tranh dựng bằng máy ảnh, nơi hình học, biểu tượng và cảm xúc giao thoa để tạo nên chiều sâu không gian lẫn chiều sâu tinh thần.
Người kiên trì giữ lại những vùng ánh sáng đang mất
Có thể gọi Trần Sơn là một visual preservationist, người lưu giữ di sản bằng ánh sáng. Anh không theo đuổi dòng nhiếp ảnh thị trường, cũng không chiều chuộng hiệu ứng bắt mắt. Thay vào đó, anh trung thành với những vùng màu trầm, ánh sáng thật, cấu trúc bố cục chặt và tinh thần thiền định. Những gì người khác bỏ qua: ánh mắt buồn, nếp gấp vải, độ lệch của ánh sáng lúc 3 giờ chiều… lại là thứ anh kiên nhẫn đợi hàng tiếng đồng hồ để bắt được. Đó cũng là lý do vì sao ảnh của Trần Sơn luôn có emotional residue, dư âm cảm xúc còn đọng lại sau khi người xem đã rời khỏi khung hình.
Photo Trần Sơn hiện là một trong số ít người tại Việt Nam theo đuổi dòng nhiếp ảnh chân dung văn hóa, không chỉ là dịch vụ hình ảnh, mà là nơi sáng tạo ra những dự án mang tính lưu trữ ký ức dân tộc, biểu đạt cá tính thị giác và tôn vinh vẻ đẹp nguyên bản. Những bộ ảnh của anh đã xuất hiện trên nhiều nền tảng truyền thông uy tín và được đánh giá cao bởi giới chuyên môn vì chiều sâu thẩm mỹ cũng như bản sắc rõ nét.
Nhiếp ảnh của Trần Sơn không nhằm mô tả thế giới, mà để gợi lên thế giới bên trong. Những bộ ảnh của anh không chỉ là loạt hình đẹp mà là một bản giao cảm thị giác, nơi mỗi khung hình như một bài thơ không lời viết bằng bóng đổ, sắc độ và sự chân thành. Trong một thời đại cần nhiều hơn những ánh sáng trung thực, hành trình âm thầm nhưng mãnh liệt của Trần Sơn là một minh chứng rằng: vẻ đẹp thực sự luôn bắt đầu từ sự lặng im.
